Vaarwel rookworst en salami?

Deze week kwam de WHO (World Health Organization) met nieuwe aanbevelingen met betrekking tot het eten van rood (bewerkt) vlees.bewerkt rood vlees

Voor de meeste voedingsdeskundigen en dietisten zal het nieuws niet verrassend zijn maar voor veel consumenten waarschijnlijk wel. Het eten van rood vlees en dan vooral rood, bewerkt vlees vergroot de kans op darmkanker. Niet zo’n klein beetje ook, elke 50 gram portie van bewerkt rood vlees dat je dagelijks eet vergroot de kans op darmkanker met zo’n 18%.

Bijvoorbeeld: een gelderse rookworst weegt zo’n 285 gram. Eet je bij je boerenkool 1/3 van een rookworst dan eet je zo’n 95 gram bewerkt, rood vlees en zou je (bij dagelijkse consumptie) 36% meer kans hebben op darmkanker. Natuurlijk eet je niet iedere dag een stuk rookworst maar ook als je dagelijks minimaal 50 gram andere bewerkte vleessoorten eet zoals onder andere spek, salami, ham, karbonade dan heb je een sterk verhoogde kans op darmkanker. Darmkanker komt, na huidkanker, op de tweede plaats van meest voorkomende soorten kanker in Nederland.

Bovendien is er ook nog een link gelegd tussen het eten van rood vlees en een verhoogde kans op prostaat- en alvleesklierkanker.

Dat bewerkt rood vlees inmiddels, net als roken en alcohol, onomstotelijk op de lijst met kankerverwekkende middelen staat is best verstrekkend.  Zeker omdat er over de hele wereld heel erg veel bewerkt, rood vlees wordt gegeten. Met deze nieuwe richtlijnen zal hier ongetwijfeld een kentering in komen.

Het bewijs dat onbewerkt rood vlees (biefstuk, kalfslapje, karbonade) kankerverwekkend is, is minder sterk maar toch zijn er voldoende onderzoeksresultaten om ook de onbewerkte rood vlees varianten het predikaat van “waarschijnlijk kankerverwekkend” te geven. Zeker bij de vettere soorten zoals karbonade en vettere soorten rundvlees zoals gehakt. Bovendien bewerken de meeste mensen hun biefstuk en karbonade met zout en/of sterk gezouten vleeskruiden waardoor het toch ook weer bewerkt vlees wordt.

Wat valt allemaal onder rood vlees?

Onder rood vlees valt: rundvlees, kalfsvlees, lamsvlees, paardenvlees, schapenvlees, geitenvlees. Vleessoorten waar in Nederland veel van gegeten wordt. Denk maar aan een gehaktbal, rookworst, hamburger, slavinken, frikandellen, schnitzels, salami, cervelaat, ham, paté en filet american.

Wat is bewerkt rood vlees?

Met bewerkt vlees wordt vlees bedoeld dat is bewerkt met zout (hotdogs, hamburgers, spek, gehaktbal) of vlees dat is uitgehard met een mix van zout, suiker, nitraat/nitriet om beter te conserveren (salami/cervelaat), vlees dat gefermenteerd is (worst/vleeswaren), vlees dat gerookt (rookvlees, rookworst, ham, katenspek) is en alle andere processen waardoor de smaak of houdbaarheid verbeterd wordt.

Nooit meer rood vlees?

Rood vlees bevat van nature veel verzadigd vet. Naast verzadigd vet bevat rood vlees ook de “gezonde” onverzadigde vetzuren. Van nature zitten er zelfs wat transvetten in rood vlees. Verzadigde vetzuren zijn niet allemaal even slecht, onderzoekers komen geregeld met nieuwe bevindingen naar voren. Zo kunnen verzadigde vetzuren uit zuivel juist gunstige effecten hebben op onze gezondheid.

Het probleem bij rood vlees zit hem vooral in de bewerking die het ondergaat. Eet je puur, onbewerkt rood vlees, dan is er nog weinig reden om ongerust te zijn. Er zijn wel wat onderzoeken die uitwijzen dat ook onbewerkt rood vlees kankerverwekkend zou kunnen zijn maar vooralsnog gaat het vooral om bewerkt rood vlees.  Verstandig is wel om niet teveel (dagelijks) rood vlees te eten en af te wisselen met gevogelte, vis en vegetarische maaltijden.

De echte lichamelijke problemen die, door consumptie van teveel rood vlees kunnen ontstaan, komen door de bewerking die het heeft ondergaan. Verzadigd vet in combinatie met hoge gehaltes aan zout en andere bewerkingen (zoals uitharding/roken) maakt bewerkt vlees erg ongezond. Dit geldt dus voor vele soorten vlees (waren) maar ook voor bijvoorbeeld voor vis als gerookte zalm (bevat veel zout/vet). Hoewel er steeds vaker rookaroma wordt toegevoegd in plaats van dat er echt gerookt wordt, wordt (voorafgaand) bij het roken veel zout gebruikt om bacteriegroei tegen te gaan. Bovendien komen bij roken, net als bij barbecue-en schadelijke stoffen vrij.  Ook het tradionele balletje gehakt dat we regelmatig eten wordt meestal op smaak gemaakt met een flinke dosis erg zoute gehaktkruiden.

Zou je nooit meer rood vlees moeten eten?

Heb je een verhoogde kans op kanker dan is het verstandig om echt zo min mogelijk rood vlees te eten. Ben je verder gezond dan kun je best (bij voorkeur onbewerkt) rood vlees eten maar niet teveel en ook niet te vaak.  Bewerkt rood is dusdanig ongezond dat je het echt maar af en toe zou moeten eten, net als een patatje majo.

Kies af en toe voor rood vlees en kies bijvoorbeeld voor magere runderlappen, rosbief en carpaccio. Pas wel op het toevoegen van zout.  Beperk je roodvleesconsumptie echt tot een paar keer per week en eet de overige dagen vegetarisch, (vette) vis en witte vleessoorten (gevogelte).

Boerenkool met rookworst en andijviestampot met spekjes zijn dus toe aan een nieuwe variant? Misschien boerenkool met kipfilet 😉

Chefkoks van Nederland, wie komt met een lekker en gezond alternatief?

 

 

 

Bron: WHO (http://www.who.int/en)

image_print

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *