RIVM: sterke toename hart- en vaatziekten 2040


Het RIVM kwam vanochtend met nieuwe berekeningen naar buiten omtrent het aantal mensen dat naar verwachting hart- en vaatziekten krijgt in het jaar 2040 in Nederland. Daarbij is gekeken naar de verwachte bevolkingstoename in relatie met cijfers uit 2011 omtrent aantal mensen met: hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, hoog cholesterol en het aantal dat rookt. Factoren als alcoholgebruik, voedingsgewoontes, mate van lichaamsbeweging zullen ongetwijfeld ook meegenomen zijn in dit onderzoek.

Dietetic set of paleo diet of vegetables and fruits on white

Dietetic set of paleo diet of vegetables and fruits on white

Dit is doorberekend naar 2040 geeft het een aardig beeld wat we kunnen verwachten in de toekomst.

Elke dag overlijden, volgens de hartstichting, 100 mensen aan de gevolgen van hart- en vaatziekten in Nederland. Dit aantal zal in de toekomst sterk toenemen.  Na kanker, zijn hart- en vaatziekten doodsoorzaak nummer 2 in ons land.

Hoe kan dit?

Ergens is het lastig te begrijpen. We leven in een tijd waarin zoveel kennis is over hoe gezond te leven. Toch lijken we niet in staat het tij te keren. Een belangrijke oorzaak van de toename is het feit dat we met zijn allen veel langer leven dan zo’n 50-100 jaar geleden. Hierdoor krijgen we ook te maken met steeds meer mensen die een vorm van kanker krijgen. Verder is er nog steeds een grote groep Nederlanders die ongezond eten, dagelijks meerdere glazen alcohol drinkt en/of sigaretten rookt.  Dit in combinatie met gebrek aan lichaamsbeweging resulteert binnen de kortste keren in een hoge bloeddruk en hoge cholesterol waardes. Beide voorboden voor hart- en vaatziektes.

Ook wordt er nog veel teveel suikerrijke voeding gegeten en suikerrijke drankjes gedronken en krijgen we teveel verzadigd vet binnen. Maaltijden in Nederland bestaan nog steeds voor een groot deel uit vlees (vet), zetmeelrijke (=suiker) producten als zoals aardappels, rijst, pasta en nog te weinig uit groente. Om die reden probeer ik actief meer aandacht te vragen voor de gezondsheidsvoordelen van het Pegan (Paleo-Vegan) dieet dat voor 75% uit groente bestaat. In het e-book dat zeer binnenkort via deze site te bestellen is kunt u hier meer over lezen. Een gezond eet/drink patroon is erg belangrijk om hart- en vaatziektes maar ook kanker te voorkomen.

Gezond eetpatroon vormt de basis voor een gezond lichaam

Als voedingsadviseur kijk ik altijd verder dan naar voedingsgewoontes alleen. Een gezonde leefstijl gaat verder dan gezond eten, het gaat ook om zaken als lichaamsbeweging, stress reductie, voldoende slaap en roken en drankgebruik. Toch hoef je echt niet perse geheelonthouder te zijn of een abonnement op de sportschool te nemen om een gezond lichaam te behouden. De basis vormt een gezond voedingspatroon. Wanneer je goed eet, krijg je ook meer energie om aan lichaamsbeweging te gaan doen en (soms) orde op zaken te stellen in je leven wat beteft stress. Wanneer je goed eet en voldoende beweegt komt dit je nachtrust ook ten goede. Het drinken van alcohol is niet alleen slecht voor je nachtrust, je lever, bloeddruk en veel andere zaken, het verslechtert ook nog eens je weerstand, hormoonhuishouding en maakt je minder energiek. Je lichaam heeft per slot van rekening alle energie nodig om alcohol  af te breken. Teveel suiker consumeren geeft energiedips, kan werking lever- en alvleesklier verstoren en ondermijnt je weerstand. Teveel van bepaalde vormen van verzadigd vet (geldt niet voor zuivel) is slecht voor werking van je aderen/bloedvaten en je hart. Kortom een hoop ongezonde voedingsgewoontes kunnen je leven behoorlijk beinvloeden, zonder dat je het perse in de gaten hebt.

Hoe bereik je een gezonde leefstijl

Start met het eten en drinken van gezonde voeding/drank zoals veel groente en fruit, ongezoete (geiten) zuivel, vis, noten, zaden, water, (kruiden) thee en max. 3 koppen koffie per dag. Laat pakjes en zakjes staan en blijf zoveel mogelijk weg van de koek-, snoep-, drank-, en chipsafdeling. Eet een paar keer per week een stukje onbewerkt vlees en vis en eet ook eens een eitje en dagelijks wat ongebrande noten. Drink alleen in het weekend een paar glaasjes alcohol, stop met roken en ga lekker naar buiten voor wat lichaamsbeweging zodra het kan, slaap voldoende en beperk stress. Als je dan ook je genen nog mee hebt wordt je fluitend 100!

 

 

 

 




Vaarwel rookworst en salami?


Deze week kwam de WHO (World Health Organization) met nieuwe aanbevelingen met betrekking tot het eten van rood (bewerkt) vlees.bewerkt rood vlees

Voor de meeste voedingsdeskundigen en dietisten zal het nieuws niet verrassend zijn maar voor veel consumenten waarschijnlijk wel. Het eten van rood vlees en dan vooral rood, bewerkt vlees vergroot de kans op darmkanker. Niet zo’n klein beetje ook, elke 50 gram portie van bewerkt rood vlees dat je dagelijks eet vergroot de kans op darmkanker met zo’n 18%.

Bijvoorbeeld: een gelderse rookworst weegt zo’n 285 gram. Eet je bij je boerenkool 1/3 van een rookworst dan eet je zo’n 95 gram bewerkt, rood vlees en zou je (bij dagelijkse consumptie) 36% meer kans hebben op darmkanker. Natuurlijk eet je niet iedere dag een stuk rookworst maar ook als je dagelijks minimaal 50 gram andere bewerkte vleessoorten eet zoals onder andere spek, salami, ham, karbonade dan heb je een sterk verhoogde kans op darmkanker. Darmkanker komt, na huidkanker, op de tweede plaats van meest voorkomende soorten kanker in Nederland.

Bovendien is er ook nog een link gelegd tussen het eten van rood vlees en een verhoogde kans op prostaat- en alvleesklierkanker.

Dat bewerkt rood vlees inmiddels, net als roken en alcohol, onomstotelijk op de lijst met kankerverwekkende middelen staat is best verstrekkend.  Zeker omdat er over de hele wereld heel erg veel bewerkt, rood vlees wordt gegeten. Met deze nieuwe richtlijnen zal hier ongetwijfeld een kentering in komen.

Het bewijs dat onbewerkt rood vlees (biefstuk, kalfslapje, karbonade) kankerverwekkend is, is minder sterk maar toch zijn er voldoende onderzoeksresultaten om ook de onbewerkte rood vlees varianten het predikaat van “waarschijnlijk kankerverwekkend” te geven. Zeker bij de vettere soorten zoals karbonade en vettere soorten rundvlees zoals gehakt. Bovendien bewerken de meeste mensen hun biefstuk en karbonade met zout en/of sterk gezouten vleeskruiden waardoor het toch ook weer bewerkt vlees wordt.

Wat valt allemaal onder rood vlees?

Onder rood vlees valt: rundvlees, kalfsvlees, lamsvlees, paardenvlees, schapenvlees, geitenvlees. Vleessoorten waar in Nederland veel van gegeten wordt. Denk maar aan een gehaktbal, rookworst, hamburger, slavinken, frikandellen, schnitzels, salami, cervelaat, ham, paté en filet american.

Wat is bewerkt rood vlees?

Met bewerkt vlees wordt vlees bedoeld dat is bewerkt met zout (hotdogs, hamburgers, spek, gehaktbal) of vlees dat is uitgehard met een mix van zout, suiker, nitraat/nitriet om beter te conserveren (salami/cervelaat), vlees dat gefermenteerd is (worst/vleeswaren), vlees dat gerookt (rookvlees, rookworst, ham, katenspek) is en alle andere processen waardoor de smaak of houdbaarheid verbeterd wordt.

Nooit meer rood vlees?

Rood vlees bevat van nature veel verzadigd vet. Naast verzadigd vet bevat rood vlees ook de “gezonde” onverzadigde vetzuren. Van nature zitten er zelfs wat transvetten in rood vlees. Verzadigde vetzuren zijn niet allemaal even slecht, onderzoekers komen geregeld met nieuwe bevindingen naar voren. Zo kunnen verzadigde vetzuren uit zuivel juist gunstige effecten hebben op onze gezondheid.

Het probleem bij rood vlees zit hem vooral in de bewerking die het ondergaat. Eet je puur, onbewerkt rood vlees, dan is er nog weinig reden om ongerust te zijn. Er zijn wel wat onderzoeken die uitwijzen dat ook onbewerkt rood vlees kankerverwekkend zou kunnen zijn maar vooralsnog gaat het vooral om bewerkt rood vlees.  Verstandig is wel om niet teveel (dagelijks) rood vlees te eten en af te wisselen met gevogelte, vis en vegetarische maaltijden.

De echte lichamelijke problemen die, door consumptie van teveel rood vlees kunnen ontstaan, komen door de bewerking die het heeft ondergaan. Verzadigd vet in combinatie met hoge gehaltes aan zout en andere bewerkingen (zoals uitharding/roken) maakt bewerkt vlees erg ongezond. Dit geldt dus voor vele soorten vlees (waren) maar ook voor bijvoorbeeld voor vis als gerookte zalm (bevat veel zout/vet). Hoewel er steeds vaker rookaroma wordt toegevoegd in plaats van dat er echt gerookt wordt, wordt (voorafgaand) bij het roken veel zout gebruikt om bacteriegroei tegen te gaan. Bovendien komen bij roken, net als bij barbecue-en schadelijke stoffen vrij.  Ook het tradionele balletje gehakt dat we regelmatig eten wordt meestal op smaak gemaakt met een flinke dosis erg zoute gehaktkruiden.

Zou je nooit meer rood vlees moeten eten?

Heb je een verhoogde kans op kanker dan is het verstandig om echt zo min mogelijk rood vlees te eten. Ben je verder gezond dan kun je best (bij voorkeur onbewerkt) rood vlees eten maar niet teveel en ook niet te vaak.  Bewerkt rood is dusdanig ongezond dat je het echt maar af en toe zou moeten eten, net als een patatje majo.

Kies af en toe voor rood vlees en kies bijvoorbeeld voor magere runderlappen, rosbief en carpaccio. Pas wel op het toevoegen van zout.  Beperk je roodvleesconsumptie echt tot een paar keer per week en eet de overige dagen vegetarisch, (vette) vis en witte vleessoorten (gevogelte).

Boerenkool met rookworst en andijviestampot met spekjes zijn dus toe aan een nieuwe variant? Misschien boerenkool met kipfilet 😉

Chefkoks van Nederland, wie komt met een lekker en gezond alternatief?

 

 

 

Bron: WHO (http://www.who.int/en)




Multivitamines levensgevaarlijk?


Soms zijn er van die dagen dat je het  nieuws leest en op iets stuit dat je enorm doet

zijn multivitamines echt gevaarlijk of valt het best mee?

zijn multivitamines echt gevaarlijk of valt het best mee?

verbazen. Vandaag is zo’n dag! Struinend over het internet viel mijn oog op een link naar

een artikel op de website van RTVNH. De tekst van deze link was: “schokkend nieuws over multivitamines: “.  Ik dacht direct: wat voor nieuws over multivitamines kan er nu zo schokkend zijn en  was enigszins verbaasd.

Op zichzelf goed bedacht door RTVNH want titels als “schokkend nieuws” zorgen voor veel media-aandacht. Eenmaal op de website las ik de tekst en luisterde ik naar het bijgevoegde radiofragment. Het betrof een radio-interview met dokter William Cortvriendt, schrijver van het pas uitgebrachte boek “hoe word je 100”.

Benieuwd naar de achtergrond van de dokter heb ik zijn naam gelijk even gegoogeld. Tegenwoordig weet je namelijk niet meer met wie je te maken hebt als het gaat om gezondheidsclaims die gemaakt worden. Deze goede man blijkt ooit een studie geneeskunde te hebben gedaan en vervolgens een studie in Business Administration. Hij heeft weliswaar jaren werkervaring opgedaan in de gezondheidszorg maar vooral als manager en consultant en heeft geen echte werkervaring met patiënten opgedaan. Op zich niets mis mee maar wel als je vanuit je dokters titel zulke grote uitspraken gaat doen als: multivitamines zijn gevaarlijk. Dat suggereert mijn inziens dat hij minstens zelf in het laboratorium onderzoek heeft gedaan  😉

Als liefhebber van de betere wetenschap was ik al even bang dat ik een belangrijk nieuw onderzoek gemist had. Gelukkig zijn de conclusies van dokter Cortvriendt naar alle waarschijnlijkheid gebaseerd op onderzoeken uit 2008 en 2012 en besloot ik me maar eens te gaan verdiepen in wat er zo allemaal destijds maar ook de laatste paar jaar gepubliceerd is over multivitamines. Daar kwam onder meer het volgende uit:

In Finland hebben onderzoekers in 2008 data van bijna 1800 mensen in de leeftijd 62-74 jaar verzameld van mensen uit een bepaald Fins dorp. In een periode van 10 jaar overleden 26,6% mensen die multivitamines slikten en maar 18,1% van de niet slikkers.

Ook kwam de Universiteit van Minnesota (VS) met onderzoeksresultaten die het Finse onderzoek onderschrijven.

In beide gevallen zou het niet gaan om oorzaak- gevolg relatie maar om associatie. Vooral het aandeel van teveel van de mineralen ijzer en koper die zouden werken als pro- oxidanten zouden hieraan ten grondslag kunnen liggen. Deze pro- oxidanten zouden kunnen leiden tot oxidatieve stress.*1 Ingewikkelde termen maar waar het op neer komt is dat door oxidatieve stress cellen en weefsels kunnen beschadigen.

Teveel koper en ijzer inname na een leeftijd van zo’n 50 jaar kan leiden tot toename kans op Alzheimer, Parkinson en kanker. *2

Vooral teveel aan ijzer wordt bij vrouwen na hun 50 ste jaar in relatie gebracht met grotere kans op eerder overlijden. *3 Calcium daarentegen is een stof die het tegenovergestelde effect heeft en de kans op vroeger overlijden verkleind bij vrouwen > 50 jaar.

Vitamine D dat we zelf in de maanden april-september aanmaken via zonlicht op onze huid heeft bewezen gezondheidsvoordelen bij mensen met botontkalking. Ook is er sprake van een kleiner risico op kankersoorten als: darmkanker, borstkanker, prostaatkanker en alvleesklierkanker. *4

Conclusie:

Wat mij opvalt is dat vooral onderzoek is gedaan bij mensen van middelbare leeftijd en ouder. Er is weinig bekend over de gezondheidsvoor- of nadelen van multivitamines bij mensen jonger dan 50 jaar.  Nergens heb ik gelezen dat multivitames levensgevaarlijk zijn. Die claim, van dokter Cortvriendt, is dus wat mij betreft totaal niet waar.

Er is echter wel een klein verband gelegd tussen groter risico op eerder sterven, en bepaalde vormen van kanker ten opzichte van mensen die geen multivitamines slikken,  Dit zou mogelijk vooral komen door een paar componenten uit een multivitaminepil die mogelijk negatieve invloed op de gezondheid kunnen hebben van mensen ouder dan 50 jaar, rokers en mensen met aanleg bepaalde vormen van kanker.

Ben je ouder dan 50 jaar dan is het bijvoorbeeld verstandig om een multivitamine te kiezen met zo laag mogelijke gehalte aan koper en ijzer. Vooral ijzer wordt (door toxische werking) geassocieerd met een vergrote kans op eerder sterven ten opzichte van mensen die geen ijzer supplement slikken. Calcium en vitamine D zijn daarentegen zijn wel erg belangrijk ter voorkoming van botontkalking en ter preventie van diverse kankersoorten.

Ben je een roker dan kun je beter geen synthetische betacaroteen (pro vitamine A= antioxidant) slikken. In synthetische vorm verhoogt deze stof bij rokers kans op longkanker. Haal vitamine A dan gewoon lekker uit je groentes.

Eet je heel gezond : dagelijks 200-300 gram groente dagelijks,  2 stuks fruit,  paar keer per week mager vlees en vis vette vis en ben je verder volledig gezond dan kun je eigenlijk volstaan met alleen vitamine D supplementen (en extra calcium bij ouder dan 50 jaar). Vooral tijdens de wintermaanden want dan maak je dit niet zelf aan. Van vitamine D is inmiddels genoeg bewijs dat het preventief werkt tegen diverse vormen van kanker.

Eet je niet zo gezond, ben je snel ziek, eet je vegetarisch, ben je zwanger dan kan een multivitamine een positieve bijdrage leveren aan je gezondheid. Het is echter nooit een vervanging van gezonde voeding en er is ook onvoldoende bewijs over de gezondheidsvoordelen van multivitamines. Hou je dus aan de dosering en kies voor een met weinig vulstoffen.

 

 

1 http://www.livescience.com/19000-vitamins-supplements-earlier-death.html

2. http://www.acs.org/content/acs/en/pressroom/podcasts/globalchallenges/combatingdisease/combating-disease-should-people-over-age-50-watch-their-copper-and-iron-intake.html

3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21987192

4. ww.cancer.gov/cancertopics/causes-prevention/risk-factors/diet/vitamin-d-fact-sheet