Nederlandse kinderen steeds vaker ondervoed?

ondervoede kinderen in NederlandAls je het nieuws de laatste dagen een beetje hebt gevolgd dan zal je ook opgevallen zijn dat we ogenschijnlijk een nieuw probleem hebben in Nederland namelijk: een toenemend aantal kinderen met ondergewicht.

In 2012 zond de NPO de documentaire Rauwer uit. Deze documentaire ging over de destijds 15-jarige Tom die vanaf zijn 5 de jaar alleen maar rauw eten voorgeschoteld kreeg van zijn moeder.
Heel Nederland sprak er schande van en de een na de andere arts wilde graag bewijzen dat Tom ernstige groeiachterstanden had. Zelfs bureau Jeugdzorg bemoeide zich er mee. Sindsdien is er wel het een en ander veranderd en is gezond eten voor veel Nederlanders een nieuwe lifestyle geworden.

Niet zo vreemd als je kijkt naar de enigszins zorgwekkende cijfers die afgelopen jaren naar voren kwamen als het gaat om onze (slechte) eetgewoontes en toename in lichaamsgewicht en ziektes als diabetes type 2.

In 2013 kwam de organisatie van het Nationaal Schoolontbijt met cijfers naar buiten over het feit dat bijna 1 op de 7 kinderen zonder ontbijt naar school gaat.

Later datzelfde jaar kwam het CBS met cijfers naar buiten omtrent kinderen met overgewicht. In het onderzoek, het Convenant Gezond Gewicht, kwam naar voren dat 15% van de jongeren in de leeftijd 2 tot 25 jaar met overgewicht kampt. Vooral kinderen uit gezinnen met laag opgeleide ouders zouden overgewicht hebben.

Ondergewicht bij kinderen in 2015!

Anno 2015 komen er weer nieuwe nieuwsberichten op ons af over de gezondheid van kinderen. Helaas niet wetenschappelijk onderbouwd of zorgvuldig onderzocht maar losse bevindingen van een arts die een trend zegt te constateren. Afgelopen weekend stond namelijk een groot artikel in het AD waarin dr. Sandra Schrama, kinderarts bij Juliana kinderziekenhuis in Den Haag, aan het woord kwam over het toenemende probleem van ondervoede kinderen.

Dr. Schrama ziet, volgens eigen zeggen, steeds meer kinderen in het ziekenhuis die ondervoed zijn door te gezond te eten. De voorbeelden die zij noemt gaan met name over kinderen in de puberteit leeftijd. Kinderen die ondergewicht hebben en volgens haar doorslaan met gezond eten. Ze legt hierbij  de relatie met opleidingsniveau ouders (vooral hoogopgeleide ouders), het boek de Voedselzandloper, Linda de Mol en e-nummers.

Het tegenstrijdige is dat artsen op consultatiebureaus steeds meer jonge kinderen zien die overvoed zijn, oftewel overgewicht hebben. Sterker nog, bij het consultatiebureau lijken ze blij te zijn als een kind tegenwoordig wat onder het gemiddelde gewicht zit aangezien er grote hoeveelheden kinderen te zwaar worden bevonden.

Lijkt op eerste gezicht dus tegenstrijdig.

Zijn Nederlandse kinderen nu te dik of te dun?

Zoals eerder gezegd geeft dr. Schrama een aantal voorbeelden in het artikel van kinderen met ondergewicht in de puberteit leeftijd. Dit is een leeftijd waarin een kind heel hard groeit en vaak de meeste voeding (energiebehoefte) nodig heeft in vergelijking met de jaren die daarna komen. Zeker Nederlandse kinderen, die tot veruit de grootste van de wereld behoren, hebben veel brandstof nodig om goed te groeien. Toch is het ondergewicht verhaal tegenstrijdig aan het beeld dat het CBS met cijfers aantoont. Daaruit blijkt dat het Nederlandse kind gemiddeld gezien steeds dikker wordt. Gaat het in het geval van dr. Schrama niet gewoon om enkele excessen? Pubers die doorslaan zoals alleen een puber kan? Is hier wel echt een relatie met de “gezond eten” hype.

Zullen de problemen ontstaan door te gezond eten?

Afgaande op informatie uit het krantenartikel en wat ik om me heen zie op Instagram, facebook, twitter en diverse blogs valt inderdaad niet te ontkennen dat veel (vooral) jonge meiden wat doorslaan met gezond eten. Sommige durven bijna geen koolhydraten meer te eten, gaan 5x per week naar de sportschool en veel lurken dagelijks (soms paar keer per dag) aan groene smoothies. Ben je een twintiger of dertiger (of ouder) dan is dit niet zo verkeerd maar in de puberteit is dit niet zo handig. Je hebt dan juist extra energie nodig en dan bedoel ik niet de energie uit veel verkochte Energy drinks.

De puberteit is een lastige leeftijd. Jongeren zijn snel onzeker en gaan makkelijk mee in trends op wat voor gebied dan ook. Jarenlang lazen we over jonge meiden (soms ook jongens) met anorexia. Misschien is voor sommige jongeren de “gezond eten hype’ wel een verkapte vorm van anorexia? Dankzij de vele Blogs en Social media als Instagram gaan (photoshop) foto’s en info razendsnel de wereld door. Zoek op instagram maar eens op hashtags als: #skinny is the new pretty, skinny is perfect, skinny is beautyful en skinny is perfection. Je krijgt duizenden foto’s te zien van erg dunne meisjes, foto’s van low carb salades, groene smoothies en bordjes met een paar rijstwafels. Dat kan negatieve gevolgen hebben voor mensen die hier gevoelig voor zijn. Dat is een ander soort hype die weinig tot niets te maken heeft met gezond eten voor een goede gezondheid en voor meer energie. Als het echt over gezondheid en gezond eten ging dan zou dit nooit samen gaan met ondergewicht.

Raak je echt ondervoed door gezond eten?

Natuurlijk raak je niet ondervoed door gezond te eten. Uiteindelijk raak je alleen ondervoed als je meer energie verbrandt dan dat je binnenkrijgt of wanneer je een tekort van een essentiële Nutriënt (eiwitten, vetten, koolhydraten) binnenkrijgt. Ongezond eten dus!

Sterker nog, ook van gezond eten kun je uiteindelijk teveel calorieën binnenkrijgen en zwaarder worden. Ongebrande noten bijvoorbeeld, zijn erg gezond maar bevatten veel vet. Ga dus niet dagelijks Paleo style amandelbroden bakken want dan word je echt wel heel snel zwaarder.

Gezond eten met of zonder superfoods heeft niets, maar dan ook niets te maken met ondergewicht. Eenzijdig en tekort eten heeft daarentegen alles te maken met ondergewicht. Dat is ongezond eten en niet gezond eten!

In de puberteit brood weglaten en dit niet vervangen met een andere koolhydraat als pasta, noodles of rijst is te eenzijdig en kan leiden tot ondergewicht. Iedere dag groene smoothies drinken (sommige zelfs 2 x per dag) is eenzijdig, levert alleen kortdurende energie en kun je voor de variatie beter afwisselen met ander soort ontbijt. Het dagelijks drinken van eiwit shakes is te eenzijdig. Zo kan ik nog wel even doorgaan.

Regels van gezond eten

Misschien is het tijd om weer wat structuur aan te brengen in wat “gezond eten” nu echt is. Het voedingscentrum loopt helaas wat achter de feiten aan maar heeft nog steeds wel goede basisregels, zeker voor jonge kinderen en  jongeren in de puberteit. Als je de schijf van 5 als basis neemt en de superfoods en groene smoothies er denkbeeldig bijvoegt kom je al een heel eind.

Het zuivelvak bij de schijf van vijf is wat achterhaald want koemelk hoef je echt niet perse te drinken om voldoende calcium binnen te krijgen. Toch moet je wel bewust eten om dagelijks voldoende Calcium (puber 1,1-1,2 gram)  binnen te krijgen. Je moet dan wel iedere dag voldoende voedingsmiddelen als Broccoli, Chinese kool, Abrikozen (100 gram), Appel (200 gram), kaas, vette vis, yoghurt of bijvoorbeeld amandelmelk verrijkt met calcium binnenkrijgen. Ook zul je voldoende buiten moeten komen in de periode april-september (tussen 11.00-15.00 uur) voor voldoende aanmaak van vitamine D. Vitamine D is samen met Calcium essentieel voor de aanmaak van sterke botten en tanden.

Het weglaten van toegevoegd suiker zie ik zelf alleen maar als positief. Natuurlijk is het niet erg om af en toe koek te eten, maar we hebben eeuwen zonder koek en snoep geleefd en het voegt echt niets toe aan onze gezondheid. Eet je voldoende koolhydraten (aardappelen, rijst, pasta, noodles) dan krijg je voldoende (goede) suikers binnen om goed te groeien.

Gezond eten is dus alleen maar goed. Sla je ermee door dan is de balans weg en kun je vaak niet meer van gezond eten spreken. Blijf dus goed nadenken bij wat je eet en kopieer niet klakkeloos anderen van Social Media. Ondervoed zijn heeft echt niets met gezond eten te maken. Bij gezond eten hoort gevarieerd eten in voldoende hoeveelheden zodat je lichaam en geest optimaal functioneert.

 

image_print

1 Comment

  1. Elisah says:

    Goed en belangrijk artikel.
    Veel mensen slaan door op het moment merk ik.
    Vaak helemaal geen koolhydraten meer, alleen nog maar smoothies of shakes.
    En ze staan allemaal (zogenaamd) heel blij en gezond op de foto.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *