Melk goed voor elk?

Is melk goed voor elk? Of kun je melk beter laten staan?

De laatste jaren is er veel discussie over of melk nu wel of niet goed voor ons is. Lange tijd

Is melk goed voor elk

Is melk goed voor elk?

werd ons verteld dat je groot en sterk wordt van melk maar de laatste jaren horen in ons

zuivellandje ineens andere geluiden. Ik heb er al eens eerder een blog aan gewijd toen vorig jaar de resultaten van een grootschalig Zweeds onderzoek, over de gevolgen van melkconsumptie voor onze gezondheid, werden gepubliceerd. Hoewel de onderzoekers aangaven dat lezers voorzichtigheid in acht moesten nemen met de interpretatie van de resultaten kwamen er toch verrassende resultaten uit naar voren, lees maar:

Holy cow!

Vooral bij vrouwen is de kans op botontkalking en eerder sterven een stuk groter wanneer zij 3 of meer glazen melk per dag drinken. Bij mannen is de sterftekans ook verhoogd maar bij vrouwen is die bijna verdubbeld.

Let wel, het gaat hier om het drinken van 3 of meer glazen melk per dag. Het eten van yoghurt en kaas zou daarentegen geen verhoogde kans op botbreuken of sterfte als gevolg hebben.

Hoe kan dit nu?

De oermens, onze verre voorouders, gebruikten nog helemaal geen zuivelproducten. De homo sapiens zijn van nature niet in staat lactose (melksuiker) af te breken in hun lichaam. Dit komt simpelweg omdat de oermens geen lactase aanmaakte in zijn lichaam. Lactase is een natuurlijk enzym die ervoor zorgt dat melksuiker afgebroken wordt.  Wellicht heeft de oermens wel eens een slokje melk proberen te drinken maar dat had dan ongetwijfeld als consequentie dat ze last kregen van winderigheid, diarree, maagpijn en krampen. Ze lieten het dus wel uit hun hoofd.

Vanaf wanneer dan wel?

Ruim 10.000 jaar geleden ontstonden de eerste nederzettingen. De mens bleef vanaf die tijd meer op een plek wonen en ging dieren (geiten, schapen, oeros koeien) houden/fokken en wat graan (gerst) verbouwen. Vanuit opgravingen uit het Midden Oosten vermoeden wetenschappers dat het gebruik van zuivel in die regio is begonnen. Men vermoed dat er voornamelijk gefermenteerde zuivel gebruikt werd zoals yoghurt en gefermenteerde kaas. Dit zijn heden ten dagen nog steeds veel gebruikte zuivelproducten in het Midden Oosten.

Door het fermentatieproces werd de zuivel makkelijker verteerbaar voor de mens en ook beter te bewaren.

Wat gebeurd er namelijk door fermentatie: micro-organismen zoals bacteriën, schimmels of gisten worden toegevoegd aan de zuivel waardoor melksuikers omgezet worden in melkzuur.

Zie hier een leuk filmpje hoe de Turkse Lanita zelf yoghurt maakt van rauwe melk die zij bij de boer heeft gekocht. Zelf yoghurt maken wordt nog veel gedaan in veel culturen.

Doordat de yoghurt gefermenteerd is bevat het dus minder melksuikers en is het makkelijker verteerbaar voor ons lichaam.

Dat wisten onze verre voorouders al. Vanuit het Midden Oosten kwam de gewoonte om zuivel te gebruiken in de loop der tijd naar Europa. Vooral in Scandinavische landen werd er veel zuivel gebruikt omdat zuivel daar goed houdbaar bleef door de kou en een goede voedingsbasis gaf in winterse tijden waarin voedsel schaars was.

Door het toenemend gebruik van zuivel zijn de genen van de mensheid in de loop der tijden iets aangepast. Niet overal, vooral in Europa, delen van het Midden Oosten en in het Noord Westen van Afrika zijn een meerderheid van de mensen (80%) in staat zelf lactase aan te maken om lactose af te breken. Dit komt door de kleine aanpassing van 2 chromosomen.

Toch levert zuivel nog meer problemen op voor sommige mensen. Naast lactose intolerantie is er ook nog iets als melkallergie. Bij sommige mensen reageert het immuunsysteem tegen de bètacaseïne A1 melkeiwitten die in koemelk voorkomen.  Klachten als buikpijn, eczeem, chronische verkoudheid en uitslag komen vooral veel bij kinderen voor. Ben je allergisch dan is het het beste om melkeiwitten volledig uit je eetpatroon te bannen en dit te vervangen door andere calciumrijke producten.

Toch is er een gulden middenweg voor mensen die een beetje last van melkeiwitten hebben. Van oorsprong werd er vooral zuivel gebruikt van dieren (oude koeienrassen, geiten, schapen, paarden) die het eiwit betacaine A2 bevatten. Koeienrassen  zoals Jersey koeien geven melk met deze A2 caseïne.  Onze eigen, veel melk opleverende, Holstein- Friesians (zwart bontekoe), geeft melk met de moeilijk opneembare A1 betacaseine.

Toch zijn er nog plekken waar je zuivel van de Jersey koe kunt kopen. De firma Remeker uit Lunteren verkoopt kaas van Jersey koeien (bij diverse kaasboeren in het land. Ook het vlees van deze koeien is te koop.

Conclusie:

Wil je vooral profijt hebben van zuivel en geen last probeer dan zoveel mogelijk gefermenteerde zuivel als yoghurt, kwark, karnemelk, kefir, Zwitsere Kaas, cottage cheese, ricotta, mozzarella.

Heb je last van de melkeiwitten dan kun je geitenkaas, schapenkaas (met A2) caseine proberen of kaas van firma Remeker dat gemaakt is van Jersey koeienmelk.

 

 

image_print

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *