Gedragsverandering, waar is dat voor nodig?

Hoeveel diëten zijn er wel niet op de markt? Hoeveel boeken over afslanken zijn er wel niet geschreven? Hoeveel mensen zijn er wel niet onsuccesvol in het behouden van hun goede gewicht. Het antwoord op deze vragen is: veel! Toch wordt er nog steeds goud geld verdiend aan dieetproducten als boeken, poeders Woman measuring perfect shape of beautiful hips. Healthy lifestyen low carb dieetrepen.

Afslanken, diëten, afvallen of hoe je het ook wilt noemen is voor veel mensen helemaal niet zo moeilijk. Je beperkt je calorie-inname een week of 6 lang tot zo’n 1200 calorieën per dag en je bent binnen no time 5 kg lichter. Regelmatig krijg ik als voedingsadviseur dan ook te horen: ‘ik weet prima hoe ik af moet vallen en ik red dit zelf wel”, vervolgens wordt er dan gezegd: “het is alleen wel lastig om op gewicht te blijven”.

Dat is ook zo en dat is nu juist waar een goede voedingsadviseur/coach bij kan helpen. Op gewicht blijven is een kwestie van blijvend je gedrag veranderen. Ofwel, je nieuw gedrag eigen maken en bepaalde oude gewoontes afleren. Om dit te bereiken doorloop je verschillende noodzakelijke fases die je niet in 6 weken kunt afraffelen. Wil je succesvol zijn in het bereiken en behouden van je doelen dan zul je hier echt de tijd voor moeten nemen. Verkeerde gewoontes heb je jezelf ook niet in één dag aangeleerd, laat staan dat je die zo weer afleert. Dat kost tijd, dat levert soms weerstand op en dat gaat met vallen en opstaan en vereist voldoende draagvlak.  Dat leerde ik al zo’n 13 jaar geleden als student aan de UVA.

Destijds volgde ik een tijd lang colleges over veranderingsprocessen en veranderkunde binnen organisaties.  Prof. dr. Jaap Boonstra, nog steeds werkzaam als hoogleraar aan UVA, gaf altijd zeer bevlogen en inspirerend les over veranderingsprocessen binnen organisaties. Dat werkte zo aanstekelijk dat ik ervan overtuigd was dat ik zelf als verandermanager binnen de consultancy of organisatieadvieswereld helemaal op mijn plek zou zijn.

De praktijk bleek echter een stuk weerbarstiger en ik belandde na vele sollicitaties in een weinig spannende HRM baan en later in het buitenland.

Een aantal jaren ging ik toch nog aan de slag als veranderaar, dit keer alleen op het gebied van voedingsadvies. Voedingsadvies voor het individu en niet direct gericht op (grote) organisatie. Hoewel ik wel adviseur steeds vaker op scholen kom en hier adviezen geef over gezonde eet- en drinkgewoontes. Voedingsadvies geven is een en al gericht op veranderen.  Ook als voedingsadviseur krijg je regelmatig te maken met weerstand (niet iedereen wil gezond leven), je krijgt te maken met ingesleten gewoontes, met motivatie issues, stellen van doelen, behouden en behalen van doelen en ga zo maar door. Typisch zaken die bij veranderingsprocessen horen.

Wil je blijvend gewicht verliezen dan ga je een vergelijkbaar proces door als wanneer een organisatie (moet) veranderen. Je zult je eerst bewust moeten zijn van je gedrag (bij organisatie problematiek), door voldoende gemotiveerd te zijn en de juiste stappen te zetten kom je uiteindelijk (al dan niet met behulp van je coach) aan bij je doel. In de organisatie advieswereld wordt dat ook wel groendruk denken genoemd. (Léon de Caluwé). Bij organisaties loopt 70% van de veranderingsprocessen vroegtijdig vast of worden de beoogde doelen niet bereikt. Bij mensen die een dieet volgen is de overgrote meerderheid na een jaar weer terug op het oude gewicht. Er is bij mensen nu eenmaal vaak sprake van macht der gewoonte en hang naar stabiliteit en veiligheid.

Wil je blijvend gewicht verliezen, dan zul je jouw gedrag ook blijvend moeten veranderen. Om je gedrag blijvend te veranderen doorloop je een aantal fases, namelijk:

  • Pre-contemplatie: Je bent je nog niet bewust van het probleem.
  • Contemplatie: Je wordt je bewust van het probleem, bijvoorbeeld: je bent zwaarder geworden.
  • Voorbereidingsfase: je stelt jezelf een doel, bijvoorbeeld 8 kg afvallen en gaat op zoek naar voedingsadviseur om de mogelijkheden te bespreken.
  • Actie: je gaat aan de slag met het realiseren van je doel: je volgt het voedingsadvies zo goed mogelijk op en gaat meer bewegen/sporten. Deze fase valt of staat bij je motivatie en discipline en vereist in het begin een investering in tijd en energie. Dit zal na verloop van tijd steeds makkelijker gaan.
  • Onderhoud: Toepassen nieuwe levensstijl in dagelijks leven en probeer dit permanent te maken.
  • Volledige aanwenning gedrag: nieuwe levenswijze is routine, geen terugval meer.

Het probleem bij veranderingsprocessen is dat mensen (ook binnen organisaties) na de vierde fase, de Actiefase,  weer makkelijk terugvallen in oude gewoontes (macht der gewoonte). Dit is ook de reden waarom een dieet niet werkt. Een dieet is namelijk vooral gericht op de actiefase. Je doorloopt dan ook niet het gehele proces en adopteert op die manier nooit een nieuwe leefstijl. De actiefase van meeste diëten, afvallen door beperken calorie-inname, zorgt ook nog eens voor allerlei ongewenste processen in je lichaam. Dit zou je niet moeten willen. Waarom jezelf uithongeren niet slim is zal ik in de volgende blog uitleggen.

Wil je succesvol afvallen, zoek dan een voedingsadviseur/coach die je helpt om definitief te breken met je oude gewoontes en die je helpt met het aanwennen van nieuwe gewoontes op het gebied van voeding en beweging. Een echte gedragsveranderaar dus.

Wil je een keer vrijblijvend langskomen voor voedingsadvies, maak dan een afspraak via het contactformulier of stuur een email naar: info@foodsmart.nl

 

image_print

1 Comment

  1. Elisah says:

    Vaak hebben mensen een doel om af te vallen, bijvoorbeeld de zomervakantie of hun bruiloft.
    Als dit dan voorbij is laten ze alles weer vallen en komen ze weer aan.
    Als ze weten dat het tijdelijk is dan denken ze het wel vol te houden, maar “voor altijd” vinden
    ze geen prettig vooruitzicht.
    Maar waarschijnlijk komt dat, omdat ze op een veel te strenge manier op dieet gaan en veel te weinig eten en opeens “teveel” gaan sporten.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *